Limba și literatura maternă 2019

Ministerul Educaţiei Naţionale Centrul Naţional de Evaluare şi Examinare Examenul de bacalaureat național 2019 Proba E. b) Limba şi literatura croată maternă Varianta 4 • Toate subiectele sunt obligatorii. Se acordă 10 puncte din oficiu. • Timpul de lucru efectiv este de 3 ore. SUBIECTUL I (30 de puncte) Pažljivo pročitaj slijedeće stihove: Oj, budi svoj! Ta stvoren jesi čitav, Kad jesi svoj. U grudi nosiš, brate, srce cijelo; Oj, budi svoj, i čovjek ljudskog zvanja! Ne kloni dušom, i da nijesi mlitav, Pa drži čelo kao sunce čisto; Put vedra neba diži svoje čelo! Jer kukavica tek se hrđi klanja, Pa došli danci nevolje i muke, Tvoj jezik, srce nek se vazda isto, Pa teko s čela krvav tebi znoj, Za sjajnim zlatom ko za Bogom gledi Ti skupi pamet, upri zdrave ruke, i budi svoj! Tek mićenika ropskih podli roj; Ti gledaj, dal’ i duša zlata vrijedi, Oj, budi svoj! Znaj, tvoja glava mlada Pa budi svoj. Nebolike ti zlatne sanke budi, Ko sivi soko uzvine se nada, Da, budi svoj! Pa dođe l poći hora, Al svijet je svijet, i ljudi tek su ljudi, Gdje tisuć zvijezda zlaćanih se vije, Da, zbilja goni s uzglavlja te meka, Kad čovjek račun zavrčiti mora, U sebični te zovuć svijeta boj; I ti ga svršuj, nek ti žao nije; Ma što te, brate, u životu čeka: Jer tvoje srce šapnuti će tijo; Ti budi svoj! Oj, mirno, brajne, sad si račun zbroj! Poštenjak, čovjek na zemlji si bio: Oj, budi svoj! Taj svijet ti nije pako, Bio si svoj! Ni raj ti nije, rodi trnom, cvijetom; (Budi svoj, August Šenoa) Ni desno, lijevo da se njesi mako, Već ravno pođi, dok te nosi, svijetom: Koracaj bez obzira krepko, živo, Sudbina dok ne rekne tebi: Stoj! I pravim drži pravo, krivim krivo, I budi svoj! Oj, budi svoj! Ta Božji ti je zamet, A Bog sve mrzi što je laž i varka; I neka ti je vazda vedra pamet, I srce veselo, duša čista, žarka; Nek ravno um i srce tvoje važu, Tek tako bit ćeš čovjek, brate moj! Da zli i dobri ljudi smjerno kažu: Da, on je svoj! Oj, budi svoj! Al brat ti budi braći, I radi za svijet, al ne slušaj pljeska; I ljubi svijet, al ne nadaj se plaći, Jer hvala ljudska voda je vrh pijeska, U tvojoj svijesti hvala ti je trudu, I poštena tekar lica teče pošten znoj, I nisi, brate, živio zaludu, Probă scrisă la limba și literatura croată maternă Varianta 4 Pagina 1 din 2  Ministerul Educaţiei Naţionale Centrul Naţional de Evaluare şi Examinare Analiziraj gornje stihove imajući u vidu slijedeća pitanja: 1. O čemu govori ova Šenoina pjesma? 3 boda 2. Koje moralne vrijednosti pjesnik ističe? 2 boda 3. Koje nedače očekuju čovjeka u životu? 2 boda 4. Kako im se treba suprostaviti? 3 boda 5. Kojim stihovima Šenoa opisuje čovjekov životni put? a) Mladalačke snove i očekivanja. 3 boda b) Životnu stvarnost koja ga očekuje. 3 boda 6. Izdvoji stihove koji govore o vrijednosti a) Slave, bogatstva i ljudske hvale. 3 boda b) Poštenja, iskrenosti i pravednosti. 3 boda c) Vrijednoga rada i znanja. 3 boda 7. Što pjesnik postiže ponavljanjem poruke: Oj, budi svoj! 2 boda 8. Kako tumačiš tu poruku? 3 boda SUBIECTUL al II-lea (30 de puncte) Najvažnije stvari na svijetu postigli su ljudi koji su nastavili se truditi kad se činilo da nema više nade – napiši sastav pod naslovom Nada. Vodi računa o slijedećim zahtjevima: 1. Uporabi sadržaj i stil adekvatan zamišljenoj situaciji; 5 bodova 2. Koristi formulacije i ostale osobine konvencije za ovu vrstu komunikacije; 5 bodova 3. Jasno i konkretno iznošenje sadržaja; 10 bodova 4. Logičnost iznošenja ideja i originalnost misli; 5 bodova 5. Respektiraj norme pravilnog izražavanja. 5 bodova SUBIECTUL al III-lea (30 de puncte) Sastavi esej od dvije - tri stranice Protorealizam ili Šenoina doba u hrvatskoj književnosti. Pri pisanju eseja vodi računa o slijedećim zahtjevima: 1. Trajanje protorealizma. 2 boda 2. Društvene promjene. 2 boda 3. Načela protorealizma. 3 boda 4. Književne vrste, teme i regionalna obilježja. 8 bodova 5. Glavni predstavnik protorealizma i glavna književna djela. 15 bodova Probă scrisă la limba și literatura croată maternă Varianta 4 Pagina 2 din 2